Liječnici sve češće upozoravaju na ovaj tihi alarm tijela: Šta vam kamen u bubregu zapravo pokušava reći!

Kamen u bubregu ne donosi samo iznenadan bol – on često otkriva i kakvim navikama opterećujemo svoj organizam. Iako se tegobe koje izaziva smatraju jednim od najintenzivnijih bolova koje čovjek može osjetiti, o kamenčićima u bubregu i dalje postoje brojna nerazjašnjena pitanja. Njihov sastav, veličina, oblik pa čak i boja zavise od načina ishrane, unosa vode i stanja mokraćnog sistema. Urolog dr Džamal Nabani iz Keck Medicine of USC ističe najvažnije, ali često zanemarene činjenice.

Postoji više vrsta kamenaca

Najčešći su kalcijumski kamenci, dok se rjeđe formiraju struvitni, uratni i cistinski. Struvitni su povezani s ponavljanim urinarnim infekcijama, uratni nastaju u izrazito kiselom urinu, dok su cistinski najređi i uglavnom povezani s nasljednim poremećajima.

Različite boje i oblici

Većina kamenčića ima žućkastu boju, ali mogu biti tamni, glatki ili izrazito hrapavi. Njihov izgled zavisi od hemijskog sastava i vremena provedenog u urinarnom traktu.

Veličina određuje jačinu bola

Kamen može biti sitan poput zrna pijeska ili veliki kao loptica. Zabilježeni su slučajevi kamenaca većih od 12 cm. Manji obično prođu neprimjetno, dok veći izazivaju oštar, probadajući bol koji se širi iz donjih leđa prema preponama.

Simptomi koji upozoravaju na kamen u bubregu

• učestalo mokrenje

• zamućen urin ili krv u urinu

• tupa bol u donjem dijelu leđa ili boku

• bol koji se širi ka preponama

• mučnina i povraćanje

• nemir i nemogućnost pronalaska položaja

• groznica i povišena temperatura

Kalcijum nije glavni krivac

Iako većina kamenaca sadrži kalcijum, normalan unos ove minerala u ishrani rijetko izaziva problem. Veći rizik predstavljaju pretjeran unos soli i mesa, jer so utiče na eliminaciju kalcijuma, dok proteini povećavaju kiselost urina. Hrana bogata oksalatima (orah, spanać, čaj, čokolada) dodatno povećava vjerovatnoću stvaranja kamenčića.

Voda je najefikasnija prevencija

Dehidracija učestvuje u nastanku gotovo polovine svih kamenaca. Stručnjaci preporučuju dovoljan unos tečnosti kako bi urin bio svijetložut, što obično zahtijeva oko tri litre vode dnevno.

Češći tokom ljeta i u toplim krajevima

Toplota ubrzava gubitak tečnosti, što povećava rizik. Zbog toga se kamenac češće pojavljuje tokom ljetnjih mjeseci i u klimatski toplim područjima.

Pogađa jednog od deset ljudi

Oko 12% populacije tokom života doživi napad kamena u bubregu. Iako je nešto češći kod muškaraca, broj oboljelih žena se godinama povećava.

Velika vjerovatnoća ponovnog pojavljivanja

Ko je jednom imao kamen, ima i do 50% šanse da ga ponovo dobije u narednih pet do sedam godina. Zato su preventivne mjere ključne.

Povezanost s drugim zdravstvenim stanjima

Kamen u bubregu češće se javlja kod osoba sa gojaznošću, dijabetesom, urinarnim infekcijama i poremećajima paratireoidne žlijezde.

Savremeno liječenje bez operacije

Mnogi kamenci mogu se razbiti pomoću šok-talasne terapije (ESWL) koja koristi ultrazvučnu energiju da fragmentiše kamen. Postupak je neinvazivan i pacijent istog dana odlazi kući.