Hrvatski medij otkrivaju: Sad nam je jasno zašto su Amerikanci ukinuli sankcije Dodiku, a Vučić slijedi njegov primjer…

Hrvatski portal Index.hr objavio je tekst koji razotkriva političke poteze Milorada Dodika, za koje se tvrdi da su preuzeli inicijativu čak od Beograda, nastupajući direktno u Washingtonu i ostavljajući srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića “zatečenog”.

U trenutku kada se u Srbiji većinom prati dolazak i odlazak Srba s Kosova preko Beograda, otvara se nova tema – vanredno usvajanje Lex specialisa, zakona koji, prema tekstu, omogućava porodici bivšeg američkog predsjednika da preuzme kompleks nekadašnjeg Generalštaba u centru Beograda, koji je srušen tokom NATO bombardovanja. Autor teksta potez opisuje kao “podaničku predaju neprocjenjivog placa”, ističući da je Lex specialis iznenada izložen u parlamentu. Prostor Generalštaba, ranije simbol stradanja i otetog Kosova, sada se kroz drugačiju retoriku naziva “ruglom koje treba ukloniti”.

Dodik je, navodi portal, već prvog dana kampanje krenuo žestoko sa izjavama poput: “Muslimani žele devastirati Republiku Srpsku”. Objekat Generalštaba, rad poznatog arhitekte Nikole Dobrovića, zaštićen je kao spomenik kulture od velikog značaja, a kritika ide prema politici koja, iako neutralna na prvi pogled, nema održivu strategiju.

Šutnja Beograda i Dodikova inicijativa

Posebno je zanimljivo da Dodikov potez u Washingtonu ostavlja Vučića zatečenog. Predsjednik Srbije nije javno osudio odluku, već je, prema tekstu, “ćutke stao u red”, za razliku od Aleksandra Vulina. Ni u Sarajevu odluka o ukidanju određenih zakona nije dočekana s oduševljenjem, što stvara utisak da postoji “još neka kvaka”. Paralelno s tim, dio političara u BiH sve manje računa na visokog predstavnika Christiana Schmidta, dok se ton američke administracije prema BiH polako mijenja.

Pitanje cijene i američkih sankcija

Postavlja se pitanje šta je SAD-u obećano zauzvrat. Ukidanje američkih sankcija političkom vrhu RS-a, tvrdi Index.hr, “moralo je imati cijenu”. Jedna od mogućih cijena mogla bi biti ubrzan ulazak BiH u NATO, što je do sada nailazilo na najveći otpor upravo iz Republike Srpske. Dodik je ranije bio viđen kao projekat postdejtonskog Zapada, prikazujući se kao socijaldemokrata i zagovornik ulaska BiH u NATO, te je 2007. javno koristio termin genocid za Srebrenicu. Ovi zaokreti otvaraju pitanje povratka na “fabrička podešavanja”.

Uticaj na Beograd, Sarajevo i Moskvu

Prema Index.hr, Dodikov potez ima odjek i u Moskvi, “preko Beograda”, te prvi put tempo poteza diktira neko izvan Beograda. Formiranje ogranka Ruskog istorijskog društva u Beogradu, na čijem čelu je Aleksandar Vulin, opisuje se kao signal promjena u odnosima sa Rusijom. Predsjednik tog društva u Rusiji je Sergej Nariškin, direktor ruske Spoljne obavještajne službe.

Šta donosi novi američki zakon o Zapadnom Balkanu

Na kraju, tekst podsjeća na očekivanja u vezi s novim američkim zakonom Western Balkans Democracy and Prosperity Act, koji je dio šire politike SAD-a za naredni period. Postavlja se pitanje da li će zakon dati jasniju sliku o odnosima sa Banjalukom i posljedicama po region.

Zaključno, Index.hr poručuje: “Glava je na panju, i kada je glava na panju – sve je u igri.”